مدارک لازم برای تعویض پلاک

مدارک لازم برای تعویض پلاک خودرو، شامل اسناد هویتی خریدار و فروشنده، برگ سبز و کارت خودرو، بیمه نامه شخص ثالث معتبر و گواهی معاینه فنی است که برای نقل وانتقال قانونی و جلوگیری از مشکلات حقوقی ضروری خواهد بود. در ادامه این مقاله، تمام جزئیات این فرآیند را بررسی می کنیم.

تعویض پلاک خودرو یک گام حیاتی و قانونی پس از هر معامله خرید و فروش وسیله نقلیه است که اهمیت آن فراتر از یک روال اداری ساده می رود. این فرآیند تضمین کننده انتقال قانونی مالکیت و مسئولیت های مربوط به خودرو از فروشنده به خریدار است. عدم پیگیری صحیح و به موقع تعویض پلاک می تواند منجر به مشکلات حقوقی جدی، جریمه های ناخواسته، و حتی مسئولیت های قضایی برای مالک قبلی شود. از سوی دیگر، خریدار نیز با انجام این فرآیند، مالکیت خود را تثبیت کرده و از تمامی حقوق و امتیازات مربوط به خودرو بهره مند می شود.

این راهنما با هدف ارائه اطلاعات دقیق، به روز و جامع برای تمامی افراد درگیر با فرآیند تعویض پلاک در ایران تدوین شده است. ما می کوشیم تا با تشریح گام به گام مراحل، لیست کامل مدارک مورد نیاز برای سناریوهای مختلف (از جمله خودروهای صفر کیلومتر، وارداتی، متوفی، و مزایده ای) و همچنین جزئیات هزینه های مربوط به سال ۱۴۰۴، هرگونه ابهام و نگرانی را برطرف کرده و فرآیند تعویض پلاک را برای شما به تجربه ای آسان و بدون دغدغه تبدیل کنیم.

اهمیت قانونی و دلایل لزوم تعویض پلاک خودرو

تعویض پلاک خودرو صرفاً یک اقدام اداری نیست، بلکه سنگ بنای انتقال قانونی مالکیت و مسئولیت های مرتبط با یک وسیله نقلیه است. این فرآیند، هویت و اطلاعات خودرو را به مالک جدید منتقل می کند و از بروز بسیاری از مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری به عمل می آورد. عدم تعویض پلاک به موقع می تواند عواقب حقوقی و مالی متعددی برای هر دو طرف معامله به همراه داشته باشد.

برای فروشنده، تعویض پلاک به منزله سلب مسئولیت کامل از تمامی تخلفات، جرائم رانندگی، و حتی حوادث احتمالی است که ممکن است پس از فروش توسط خریدار جدید با پلاک قبلی انجام شود. در صورتی که پلاک به نام فروشنده باقی بماند، تمامی جرائم و بدهی های خودرو به حساب او منظور شده و این می تواند دردسرهای زیادی از جمله جریمه، توقیف خودرو و پیگیری های قضایی را در پی داشته باشد. بسیاری از اختلافات حقوقی در دادگاه ها به دلیل عدم تعویض پلاک به موقع پس از معامله شکل می گیرد.

برای خریدار نیز، تعویض پلاک به معنای رسمیت یافتن مالکیت و ثبت قانونی خودرو به نام اوست. بدون پلاک جدید، خریدار قادر به انجام بسیاری از امور اداری مربوط به خودرو نخواهد بود و ممکن است در اثبات مالکیت خود با چالش مواجه شود. همچنین، این فرآیند به پلیس راهور کمک می کند تا در صورت بروز هرگونه تخلف یا حادثه، راننده و مالک واقعی خودرو را به سرعت شناسایی کند.

به روز بودن اطلاعات مالکیت در سامانه پلیس راهور، از ارکان اصلی نظم و امنیت ترافیکی کشور است. بنابراین، چه به عنوان خریدار و چه به عنوان فروشنده، جدی گرفتن و طی کردن صحیح مراحل تعویض پلاک، یک ضرورت اجتناب ناپذیر است.

مراحل گام به گام تعویض پلاک خودرو: از نوبت گیری تا نصب پلاک جدید

فرآیند تعویض پلاک خودرو شامل چندین مرحله دقیق است که برای انجام موفقیت آمیز آن، باید هر گام را با دقت دنبال کرد. از نوبت گیری آنلاین تا نصب نهایی پلاک، هر مرحله اهمیت خاص خود را دارد.

گام اول: دریافت نوبت اینترنتی (اجباری و حیاتی)

اولین و شاید حیاتی ترین گام در فرآیند تعویض پلاک، دریافت نوبت اینترنتی است. از زمان همه گیری کرونا، این مرحله اجباری شده و بدون نوبت قبلی، امکان ورود به مراکز تعویض پلاک وجود ندارد.

برای دریافت نوبت، ابتدا باید به سامانه نوبت دهی (nobatdehi.epolice.ir) مراجعه کرده و در صورتی که قبلاً در سامانه سخا (sakha.epolice.ir) ثبت نام نکرده اید، ابتدا مشخصات خود را در آن سامانه ثبت کنید. پس از ثبت نام و ورود به سامانه نوبت دهی:

1. نام استان و شهر خود را انتخاب کنید.
2. نوع خدمت مورد نظر (مانند نقل و انتقال، اصلاح مشخصات، المثنی) و نوع وسیله نقلیه (سواری، موتور سیکلت و غیره) را مشخص کنید.
3. پس از جستجو، لیستی از مراکز تعویض پلاک فعال در شهر شما نمایش داده می شود. مرکز مورد نظر خود را انتخاب کنید.
4. در مرحله بعد، تاریخ و ساعت مراجعه را از میان گزینه های موجود انتخاب کنید.
5. اطلاعات پلاک خودروی فعلی را وارد کرده و نوبت را ثبت نهایی کنید.

نکات مهم:

• برای جلوگیری از اتلاف وقت، حتماً زمان نوبت را با خریدار و فروشنده (یا وکیل قانونی) هماهنگ کنید.
• در صورتی که یافتن نوبت آزاد دشوار است، به صورت مکرر و در ساعات مختلف (به ویژه ساعات اولیه صبح) سامانه را بررسی کنید.
• اگر اعتبار وکالت نامه نزدیک به اتمام است و نوبتی پیدا نمی کنید، سعی کنید از روش های اضطراری (مانند مراجعه به واحدهای پشتیبانی) یا راهکارهای حقوقی برای تمدید وکالت استفاده کنید.

سامانه نوبت دهی تعویض پلاک معمولاً در ساعات مشخصی از روز (بر اساس استان) نوبت های جدید را باز می کند. آگاهی از این زمان بندی می تواند شانس شما را برای رزرو نوبت افزایش دهد.

جدول زمان بندی نوبت دهی اینترنتی در سامانه تعویض پلاک خودرو برای تمام استان ها:

نام استان	ساعت مراجعه به سامانه نوبت دهی
بوشهر، تهران، کرمان، گیلان و یزد	۸ صبح
اصفهان، حومه تهران، خراسان رضوی، قزوین و هرمزگان	۹ صبح
اردبیل، آذربایجان غربی، خراسان شمالی، خوزستان و فارس	۱۰ صبح
البرز، کردستان، گلستان و لرستان	۱۱ صبح
ایلام، آذربایجان شرقی، سیستان و بلوچستان، قم و مازندران	۱۲ ظهر
چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی، زنجان، سمنان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، مرکزی و همدان	۱۴ بعد از ظهر

گام دوم: مراجعه به مرکز تعویض پلاک و پذیرش اولیه

در تاریخ و ساعت مقرر، خریدار و فروشنده (یا وکیل قانونی) باید به مرکز تعویض پلاک مراجعه کنند. در بدو ورود، باید برگه نوبت اینترنتی را ارائه دهید و قبض ورود به پارکینگ را دریافت کنید که شامل شماره نوبت و باجه مربوطه است.

نکته حیاتی: پیش از مراجعه، حتماً خودرو را کاملاً تمیز کنید. اطمینان حاصل کنید که شماره شاسی و شماره موتور خودرو به طور کامل خوانا و بدون هرگونه آلودگی هستند. کارشناسان مرکز این شماره ها را بررسی می کنند و ناخوانا بودن آن ها می تواند فرآیند را به تأخیر بیندازد یا حتی موجب رد شدن موقت شود.

گام سوم: بازدید کارشناسی و تأیید اصالت خودرو

در این مرحله، کارشناس پلیس راهور از خودرو بازدید می کند تا اصالت آن را تأیید کند. این بازدید شامل تطبیق شماره شاسی، شماره موتور و سایر مشخصات فنی خودرو با اطلاعات ثبت شده در اسناد (برگ سبز و سند کمپانی) است. همچنین، هرگونه تغییرات غیرمجاز در بدنه، موتور، شاسی یا رنگ خودرو بررسی می شود.

هشدار: مشکلات رایج در بازدید کارشناسی که می تواند مانع تعویض پلاک شود عبارت اند از:

• مخدوش بودن یا ناخوانا بودن سریال های موتور و شاسی.
• تغییرات غیرمجاز در بدنه (مانند تغییر سقف، شاسی، یا رنگ بدون مجوز قانونی).
• تغییرات فنی غیرمجاز در موتور یا سیستم سوخت رسانی (مثل دوگانه سوز کردن دستی).
• وجود نقص های فنی جدی که ایمنی خودرو را به خطر می اندازد.
• شیشه شکسته، شیشه دودی بیش از حد مجاز، یا سایر نواقص ظاهری که در معاینه فنی رد می شوند.
• نصب لوازم جانبی غیرمجاز مانند بوق های خاص یا برچسب ها و آرم های نامتعارف.

در صورت وجود هر یک از این موارد، ممکن است نیاز به رفع ایراد، دریافت مجوزهای لازم از مراجع ذی صلاح (مانند اداره راهور یا مراجع قضایی) یا حتی لغو معامله باشد.

گام چهارم: تسویه حساب های مالی و پرداخت هزینه ها (وظایف خریدار و فروشنده)

در این مرحله، تمامی بدهی های مالی مربوط به خودرو باید تسویه شود. این هزینه ها بین خریدار و فروشنده تقسیم می شود:

وظایف فروشنده:

• تسویه کامل خلافی خودرو: تمامی جریمه های رانندگی باید پیش از مراجعه به مرکز تعویض پلاک تسویه شده باشند. این موضوع معمولاً به صورت سیستمی بررسی می شود، اما بهتر است پرینت برگه تسویه خلافی را همراه داشته باشید.
• پرداخت عوارض سالیانه شهرداری: این عوارض باید تا پایان سال جاری توسط فروشنده پرداخت شود. میزان آن برای خودروهای داخلی ۰.۱٪ و برای خودروهای خارجی ۰.۱۵٪ ارزش روز خودرو است.
• پرداخت مالیات نقل و انتقال خودرو: این مالیات نیز بر عهده فروشنده است و برای خودروهای داخلی ۱٪ و برای خودروهای خارجی ۲٪ ارزش روز خودرو محاسبه می شود.
• پرداخت عوارض آزادراهی و طرح ترافیک: در صورت وجود هرگونه عوارض پرداخت نشده آزادراهی یا جریمه طرح ترافیک، فروشنده موظف به تسویه آن هاست.

وظایف خریدار:

• پرداخت هزینه خدمات تعویض پلاک: این مبلغ ثابت است و باید توسط خریدار پرداخت شود. (مبلغ دقیق ۱۴۰۴ در بخش هزینه ها ذکر شده است.)
• پرداخت هزینه تأییدیه پستی: در صورتی که نیاز به تأییدیه پستی آدرس باشد، این هزینه نیز بر عهده خریدار است.

توصیه می شود که هر دو طرف، رسیدهای پرداخت تمامی مبالغ را تا پایان فرآیند تعویض پلاک همراه خود داشته باشند. با وجود سیستمی شدن بسیاری از استعلامات، داشتن پرینت فیزیکی می تواند در صورت بروز هرگونه مشکل سیستمی، به شما کمک کند.

گام پنجم: فک پلاک قبلی و تحویل به انبار

پس از تأیید اصالت خودرو و تسویه حساب های مالی، پلاک های قدیمی توسط مأمور مربوطه از خودرو جدا می شوند. سپس فروشنده موظف است این پلاک ها را به انبار مرکز تعویض پلاک تحویل دهد.

پلاک های فک شده معمولاً به مدت یک سال در انبار پلیس راهور نگهداری می شوند. در صورتی که فروشنده ظرف این مدت، خودروی جدیدی خریداری کند، می تواند از پلاک فک شده قبلی خود برای خودروی جدید استفاده کند و دیگر نیازی به دریافت پلاک کاملاً جدید نیست. این کار به حفظ تخفیفات بیمه شخص ثالث بر روی پلاک نیز کمک می کند. پس از گذشت یک سال، اگر پلاک توسط مالک قبلی استفاده نشود، در اختیار دولت قرار می گیرد و ممکن است به شخص دیگری اختصاص یابد. در صورت عدم موجودی پلاک فک شده (به دلیل مخدوش بودن یا گذشت زمان)، ممکن است هزینه ساخت مجدد پلاک از مالک دریافت شود.

گام ششم: دریافت پلاک جدید و تکمیل فرآیند

در این گام نهایی، خریدار پس از پرداخت هزینه های مربوط به پلاک جدید (در صورت لزوم)، پلاک های جدید را دریافت کرده و آن ها را روی خودرو نصب می کند. در صورتی که پلاک فک شده قبلی متعلق به خریدار باشد، همان پلاک نصب می شود. پس از نصب پلاک، خریدار تأییدیه نقل و انتقال سند مالکیت خودرو را دریافت می کند.

بر اساس قوانین جدید، نیازی به مراجعه به دفاتر اسناد رسمی برای انتقال مالکیت خودرو نیست و برگ سبز خودرو به عنوان سند رسمی مالکیت شناخته می شود. برگ سبز و کارت خودرو جدید به آدرس پستی خریدار ارسال خواهد شد که معمولاً بین ۳۵ تا ۶۵ روز کاری به طول می انجامد. در نهایت، با ارائه قبض پارکینگ، می توانید از مرکز تعویض پلاک خارج شوید.

مدارک لازم برای تعویض پلاک: لیست کامل برای هر ذینفع و سناریو

جمع آوری دقیق و کامل مدارک، مهم ترین بخش از فرآیند تعویض پلاک است. نقص در هر یک از مدارک می تواند منجر به تأخیر و نیاز به مراجعات مکرر شود. در ادامه، لیست کامل مدارک برای سناریوهای مختلف آورده شده است.

مدارک عمومی (برای هر دو طرف / وکیل)

این مدارک برای تمامی انواع تعویض پلاک، چه با حضور هر دو طرف و چه با وکالت نامه، ضروری است:

• اصل شناسنامه و کارت ملی: حضور اصل مدارک هویتی برای خریدار و فروشنده (یا وکیل قانونی) الزامی است. عدم نیاز به جدید بودن شناسنامه یا کارت ملی در صورت معتبر بودن.
• اصل سند مالکیت خودرو (برگ سبز): این سند، هویت و مشخصات فنی خودرو و مالکیت آن را نشان می دهد.
• اصل کارت خودرو: کارت خودرو حاوی اطلاعات خلاصه شده خودرو و مالک آن است. (در مورد خودروهای صفر یا مفقودی، تعهدنامه جایگزین می شود).
• اصل بیمه نامه شخص ثالث معتبر: داشتن بیمه نامه شخص ثالث معتبر و با اعتبار کافی برای تعویض پلاک اجباری است.
• اصل کارت معاینه فنی معتبر: برای خودروهای شخصی و دولتی با گذشت بیش از چهار سال از زمان تولید (و برای خودروهای عمومی بالای یک سال)، ارائه کارت معاینه فنی معتبر الزامی است.
• اصل فیش پرداخت هزینه های تعیین شده: شامل هزینه های خدمات تعویض پلاک، خلافی، عوارض شهرداری و مالیات نقل و انتقال (که در بخش هزینه ها به تفصیل توضیح داده شده است).

مدارک احراز محل سکونت خریدار (نکات کلیدی و رفع ابهامات)

احراز محل سکونت خریدار، یکی از بخش های مهم و گاهی چالش برانگیز در فرآیند تعویض پلاک است. هدف از این مرحله، اطمینان از مطابقت کد پستی و آدرس محل سکونت خریدار با پلاک جدید است.

• تأییدیه کد پستی از سامانه سخا:

  در حال حاضر، برای احراز محل سکونت، خریدار باید به سامانه سخا (sakha.epolice.ir) مراجعه کرده و با انتخاب گزینه استعلام وضعیت آدرس، فرآیند ثبت و تأیید کد پستی را آغاز کند. پس از ثبت درخواست، مأمور پست به آدرس اعلامی مراجعه کرده و هویت و محل سکونت شما را تأیید می کند. این تأییدیه آنلاین جایگزین مراجعه حضوری به دفاتر پستی شده و اطلاعات به صورت مستقیم از پایگاه ملی املاک و اسکان کشور استخراج می شود. با داشتن تأییدیه سکونت در سامانه املاک و اسکان، نیازی به ارائه قبض آب/برق/گاز فیزیکی نیست.

• لیست کامل مدارک قابل قبول (با جزئیات):
  • سند مالکیت منزل: به نام خریدار یا والدین (پدر یا مادر). اگر سند به نام همسر، برادر، خواهر، عمو، عمه یا سایر بستگان است، باید با ارائه کپی شناسنامه یا سند ازدواج، نسبت خویشاوندی اثبات شود و همچنین فرد صاحب سند نیز برای تأیید حضور داشته باشد.
  • اجاره نامه رسمی با کد رهگیری: اجاره نامه باید در دفتر املاک رسمی ثبت شده و دارای کد رهگیری باشد. اجاره نامه های دستی یا بدون کد رهگیری مورد قبول نیستند.
  • جواز کسب معتبر: برای افرادی که صاحب کسب و کار هستند، جواز کسب معتبر به نام خریدار (با آدرس محل فعالیت) قابل قبول است.
  • قبوض آب/برق/گاز/تلفن: این قبوض (به نام خریدار و به تاریخ روز) می توانند به عنوان مدرک تکمیلی در کنار سایر اسناد ارائه شوند. صرفاً قبوض به تنهایی معمولاً کافی نیستند، مگر اینکه تأییدیه سخا انجام شده باشد و قبوض برای اثبات آدرس پستی باشند.
  • گواهی اشتغال به تحصیل فرزندان: این گواهی باید با آدرس محل سکونت والدین و تأیید آموزش و پرورش باشد. (این مدرک برای والدین قابل استفاده است، نه خود دانشجو/سرباز).
  • معرفی نامه محل خدمت: برای کارکنان دولت یا نیروهای مسلح، معرفی نامه رسمی از محل خدمت با ذکر آدرس و تأیید واحد مربوطه قابل قبول است.
  • اساسنامه و روزنامه رسمی: برای شرکت ها و سازمان ها (اشخاص حقوقی)، اساسنامه و روزنامه رسمی (که حداکثر ۲ سال از ثبت آن گذشته باشد) به همراه آدرس محل فعالیت شرکت. برای شعب یا دفاتر شرکت ها در سایر شهرستان ها، تأییدیه اداره ثبت شرکت های همان شهر نیز لازم است.
  • تأییدیه معتبر با مهر شورای محل/روستا: مطابق با محل صدور شناسنامه، در مناطق روستایی یا محلی که فاقد سایر مدارک رسمی هستند.
  • فروش نامه منزل مسکونی: در زمین های اوقافی یا روستایی با تأیید شورای محل.
  • نامه رسمی از ادارات عشایر و امور روستایی: برای عشایر و ساکنان مناطق روستایی خاص.

مدارک لازم برای تعویض پلاک با وکالت نامه

در صورتی که فروشنده امکان یا تمایل به حضور در مرکز تعویض پلاک را نداشته باشد، می تواند به خریدار (یا شخص ثالث) وکالت رسمی برای انجام این فرآیند بدهد. مدارک لازم برای تعویض پلاک با وکالت نامه عبارت اند از:

• اصل وکالت نامه رسمی: این وکالت نامه باید در یکی از دفاتر اسناد رسمی تنظیم شده باشد و به صراحت حق تعویض پلاک و نقل و انتقال را به وکیل اعطا کرده باشد. حتماً به محدودیت زمانی (مثلاً ۱۰ روز یا یک ماه) و وجود بند حق توکیل (اگر وکیل قصد دارد به شخص دیگری وکالت دهد) در وکالت نامه توجه کنید.
• مدارک شناسایی وکیل: اصل کارت ملی و شناسنامه وکیل.
• مدارک شناسایی فروشنده (مالک): در برخی موارد، کپی مدارک هویتی فروشنده نیز ممکن است لازم باشد، اما اصل حضور وی الزامی نیست.
• سایر مدارک عمومی خودرو (برگ سبز، کارت خودرو، بیمه نامه، معاینه فنی، مدارک مالی) نیز باید توسط وکیل همراه باشد.

نکته مهم: هزینه تنظیم وکالت نامه معمولاً بر عهده فروشنده است. در صورت اتمام اعتبار وکالت نامه، برای تمدید آن نیاز به توافق مجدد و پرداخت هزینه مجدد خواهد بود. در صورت عدم همکاری فروشنده برای تمدید وکالت یا انجام تعویض پلاک، خریدار می تواند از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، اظهارنامه رسمی ارسال کرده و در صورت عدم پاسخگویی، شکایت حقوقی طرح کند.

مدارک لازم جهت شماره گذاری خودروهای صفر کیلومتر

برای خودروهای صفر کیلومتر که برای اولین بار شماره گذاری می شوند، برخی مدارک متفاوت هستند:

• مبایعه نامه و فاکتور فروش نمایندگی.
• در صورتی که سند کمپانی و کارت خودرو هنوز صادر و تحویل نشده است، ارائه تعهدنامه از سوی نمایندگی یا مالک قبلی (حواله دار) مبنی بر ارائه این مدارک در آینده ممکن است کفایت کند. (این مورد از تجربیات کاربران است و بهتر است قبل از مراجعه با مرکز تعویض پلاک هماهنگ شود.)
• سایر مدارک هویتی و احراز سکونت خریدار.

مدارک لازم برای تعویض پلاک خودرو وارداتی

علاوه بر مدارک عمومی، خودروهای وارداتی نیاز به مدارک گمرکی و ترخیص دارند:

• اصل کارت ملی خریدار و مدارک احراز سکونت.
• برگ سبز خودرو (پس از ترخیص و شماره گذاری اولیه).
• سند ترخیص وسیله نقلیه از گمرک (پته گمرکی).
• سند کمپانی شرکت سازنده (در صورت وجود).
• کارت بازرگانی (در صورتی که واردات توسط شخص حقیقی و با هدف تجاری صورت گرفته باشد).
• بیمه نامه شخص ثالث معتبر و معاینه فنی معتبر.

نکته حقوقی: تبصره ۱۳ قانون بودجه ۱۳۸۶ مقرر می کند که ۵٪ ارزش گمرکی و حقوق ورودی خودروهای وارداتی بنزین سوز با مصرف بالای ۶ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر (به جز موارد خاص) باید دریافت و صرف توسعه حمل ونقل عمومی شود. این موضوع بر هزینه ها تأثیرگذار است.

مدارک لازم برای تعویض پلاک مخدوش شده/سرقت شده

در صورتی که پلاک خودرو به دلیل تصادف، فرسودگی، یا سرقت مخدوش یا مفقود شده باشد، باید برای تعویض آن اقدام کرد. مخدوش کردن عمدی پلاک جرم محسوب شده و مجازات هایی از جمله جریمه نقدی و حبس دارد.

• برگ سبز خودرو و اصل کارت خودرو.
• اصل کارت ملی و شناسنامه.
• برگه معاینه فنی معتبر.
• بیمه نامه شخص ثالث معتبر.
• برگه پرداخت خلافی و گواهی مفاصاحساب از اجرائیات (در صورت عدم پرداخت جرائم معوقه).
• در صورت سرقت پلاک، ارائه گزارش پلیس آگاهی مبنی بر سرقت.

برای پلاک های مخدوش، ابتدا به مرکز تعویض پلاک مراجعه و موضوع را به کارشناسان اطلاع دهید تا راهنمایی های لازم را دریافت کنید. در صورت نیاز، ممکن است پلاک جدیدی با همان شماره پلاک قبلی (اگر امکان ساخت مجدد وجود داشته باشد) یا شماره جدید برای شما صادر شود.

مدارک لازم برای تعویض پلاک خودرو متوفی

در صورتی که مالک قبلی خودرو فوت کرده باشد، فرآیند تعویض پلاک پیچیده تر بوده و نیاز به طی مراحل انحصار وراثت دارد:

• مدارک احراز محل سکونت مالک جدید (یکی از وراث).
• گواهی حصر وراثت معتبر.
• مدارک شناسایی تمامی وراث (شناسنامه و کارت ملی).
• سند مالکیت ماشین (برگ سبز) و کارت خودرو.
• حضور فیزیکی تمامی وراث یا وکیل قانونی آن ها (در صورت توافق).
• بیمه نامه شخص ثالث معتبر و معاینه فنی معتبر.

مراحل: ابتدا باید گواهی انحصار وراثت را از مراجع قضایی دریافت کنید. سپس با توافق تمامی وراث، یکی از آن ها (یا وکیل قانونی) می تواند به عنوان مالک جدید اقدام به تعویض پلاک کند. در برخی موارد، ممکن است نیاز به حضور فیزیکی تمامی وراث باشد.

مدارک لازم برای تعویض پلاک به نام فرزند (زیر ۱۸ سال)

امکان صدور پلاک به نام افراد زیر ۱۸ سال (در صورت بالغ بودن شرعی: دختران بالای ۹ سال و پسران بالای ۱۵ سال) وجود دارد. در این صورت، تمامی مراحل باید توسط پدر یا قیم قانونی فرزند انجام شود:

• شناسنامه و کارت ملی پدر (یا قیم قانونی) و فرزند.
• کارت ماشین، برگ سبز و سند مالکیت خودرو.
• معاینه فنی معتبر و بیمه نامه شخص ثالث معتبر.
• برگه پرداخت استعلام خلافی و فیش پرداخت سایر هزینه ها.
• حضور پدر یا قیم قانونی الزامی است.

مدارک لازم برای تعویض پلاک خودرو مزایده ای

خودروهای مزایده ای به دلیل سابقه خاص خود، نیازمند مدارک ویژه ای برای تعویض پلاک هستند:

• مدارک احراز هویت خریدار (شناسنامه و کارت ملی) و مدرک محل سکونت.
• سند اصلی کارخانه و سند گمرکی (در صورت وارداتی بودن).
• کارتکس مزایده گذار (برگه خرید از مزایده).
• فیش های بانکی پرداخت شده و برگه پرداختی مالیات.
• برگه عدم خلافی خودرو.
• بیمه نامه شخص ثالث معتبر و معاینه فنی معتبر.

مدارک لازم برای تعویض پلاک تاکسی/عمومی

برای خودروهای تاکسی و عمومی، علاوه بر مدارک عمومی، نیاز به تأییدیه های صنفی نیز وجود دارد:

• کارت تاکسی یا معرفی نامه از سازمان تاکسیرانی مربوطه.
• آدرس محل سکونت و مدارک مالکیت تاکسی.
• کارت ملی و شناسنامه مالک.
• بیمه نامه شخص ثالث معتبر و معاینه فنی معتبر (معاینه فنی برای خودروهای عمومی بالای یک سال اجباری است).

مدارک لازم برای تعویض پلاک موتورسیکلت

مدارک لازم برای تعویض پلاک موتورسیکلت تا حد زیادی مشابه مدارک مورد نیاز برای خودرو است. شامل مدارک هویتی مالک، سند مالکیت، کارت موتورسیکلت، بیمه نامه شخص ثالث و گواهی معاینه فنی (برای موتورسیکلت های بالای چهار سال سن).

هزینه های تعویض پلاک خودرو در سال ۱۴۰۴ (تفکیک دقیق و وظیفه پرداخت)

هزینه های تعویض پلاک شامل چندین بخش است که بخشی از آن بر عهده خریدار و بخشی بر عهده فروشنده است. آشنایی با این تفکیک می تواند به برنامه ریزی مالی شما کمک کند و از بروز اختلافات جلوگیری نماید.

هزینه های ثابت (بر عهده خریدار)

• هزینه خدمات مرکز تعویض پلاک: این مبلغ ثابت بوده و در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۹۰,۰۰۰ تومان است. این هزینه برای فرآیند اداری و فیزیکی تعویض پلاک دریافت می شود.
• هزینه تأییدیه پستی: در صورت نیاز به احراز محل سکونت از طریق پست، این هزینه حدود ۸۰,۰۰۰ تومان است.

هزینه های متغیر (بر عهده فروشنده)

این هزینه ها بر اساس نوع و ارزش خودرو متغیر هستند و پرداخت آن ها پیش از مراجعه به مرکز تعویض پلاک، بر عهده فروشنده است:

• مالیات نقل و انتقال خودرو: این مالیات بر اساس ارزش روز خودرو محاسبه می شود. برای خودروهای داخلی، ۱٪ ارزش خودرو و برای خودروهای خارجی، ۲٪ ارزش خودرو است.
• عوارض سالیانه شهرداری: این عوارض نیز بر اساس ارزش روز خودرو محاسبه می شود. برای خودروهای داخلی، ۰.۱٪ ارزش خودرو و برای خودروهای خارجی، ۰.۱۵٪ ارزش خودرو است. این عوارض باید تا پایان سال جاری پرداخت شده باشد.
• مالیات بر ارزش افزوده: این مالیات به خودروهای با ارزش بالای یک میلیارد تومان تعلق می گیرد و درصد آن بر اساس مازاد بر این مبلغ محاسبه می شود.
• خلافی ها و جریمه های راهنمایی و رانندگی: تمامی خلافی ها و جریمه های انباشته شده بر روی پلاک خودرو باید توسط فروشنده تسویه شود.
• عوارض آزادراهی و طرح ترافیک: در صورتی که خودرو بدهی بابت عوارض آزادراهی یا طرح ترافیک تهران داشته باشد، فروشنده موظف به پرداخت آن هاست.
• هزینه وکالت نامه: اگر فروشنده به خریدار وکالت بدهد، هزینه تنظیم وکالت نامه (حدود ۶۰۰,۰۰۰ تومان) نیز بر عهده فروشنده است.

هزینه های احتمالی:

• هزینه ساخت مجدد پلاک: در صورتی که پلاک فک شده در انبار موجود نباشد یا مخدوش شده باشد، هزینه ساخت مجدد آن (حدود ۵۰,۰۰۰ تومان در تهران) باید پرداخت شود.
• هزینه تمدید وکالت نامه: در صورت اتمام اعتبار وکالت نامه و نیاز به تمدید، هزینه مجدد پرداخت خواهد شد.

مبلغ تقریبی کل هزینه ها برای خریدار (شامل خدمات تعویض پلاک و تأییدیه پستی) بین ۴۷۰,۰۰۰ تا ۵۰۰,۰۰۰ تومان خواهد بود. با احتساب مالیات ها و عوارض بر عهده فروشنده، مجموع هزینه های یک معامله می تواند از ۵۰۰ هزار تا چند میلیون تومان متغیر باشد که بستگی به مدل، سال ساخت، و قیمت خودرو دارد.

مراکز تعویض پلاک خودرو (آدرس و نکات عملی)

مراکز تعویض پلاک در تمامی استان ها و شهرهای بزرگ کشور فعال هستند. برای دسترسی آسان تر، در این بخش به معرفی مراکز تعویض پلاک تهران می پردازیم و راهنمایی کلی برای سایر شهرها ارائه می دهیم.

لیست مراکز تعویض پلاک در تهران

شهر تهران دارای چندین مرکز تعویض پلاک است که متقاضیان می توانند با توجه به موقعیت مکانی و راحتی دسترسی، یکی از آن ها را انتخاب کنند. دقت کنید که مدارک لازم برای تعویض پلاک در تمامی این مراکز یکسان است و تفاوتی ندارد.

نام مرکز	آدرس دقیق	شماره تماس
مرکز تعویض پلاک میثم	کیلومتر ۱۷ جاده مخصوص کرج، خیابان داروپخش، خیابان روز دارو	۴۴۹۸۶۰۰۰-۰۲۱
مرکز تعویض پلاک خاوران	کیلومتر ۱۰ جاده خاوران، بعد از سه راه خاورشهر	۳۳۸۵۱۳۳۲-۰۲۱
مرکز تعویض پلاک الغدیر	یافت آباد، بلوار الغدیر، خیابان اکبر حسینی	۶۶۱۳۳۶۹۳-۰۲۱
مرکز تعویض پلاک یادگار امام (ره)	اتوبان یادگار امام، خیابان زنجان شمالی، جنب ستاد ترخیص خودرو	۶۶۲۵۶۷۲۹-۰۲۱
مرکز تعویض پلاک اتحاد	تهرانپارس، حکیمیه، خیابان اتحاد، اتحاد ۵ غربی	۷۷۳۹۳۰۳۰-۰۲۱
واحد شماره گذاری مستقر در شرکت ایران خودرو	کیلومتر ۱۴ جاده مخصوص کرج، مرکز شماره گذاری مستقر در شرکت ایران خودرو	۴۴۹۳۴۴۴۵-۰۲۱
واحد شماره گذاری مستقر در شرکت سایپا	کیلومتر ۱۱ جاده مخصوص کرج، مرکز شماره گذاری مستقر در شرکت سایپا	۴۴۹۰۶۶۱۰-۰۲۱
مرکز شماره گذاری مستقر در شرکت آسان موتور	کیلومتر ۸ جاده مخصوص کرج، مرکز شماره گذاری شرکت آسان موتور	۴۸۶۴۵۷۴۷-۰۲۱
مرکز تعویض پلاک خلیج	کیلومتر ۷ جاده قدیم کرج، بلوار خلیج فارس، خیابان رهنما، جنب ستاد ترخیص خودرو	۶۶۲۶۰۲۶۲-۰۲۱
مرکز تعویض پلاک چیتگر	کیلومتر ۱۲ جاده مخصوص کرج	۴۴۹۰۱۹۲۹-۰۲۱

مراکز تعویض پلاک در سایر شهرها

در سایر شهرها نیز مراکز تعویض پلاک در نقاط مختلف مستقر هستند. برای یافتن آدرس دقیق و شماره تماس این مراکز، می توانید به سامانه نوبت دهی (nobatdehi.epolice.ir) مراجعه کرده و پس از انتخاب استان و شهر خود، لیست مراکز فعال را مشاهده کنید. همچنین اپلیکیشن پلیس من نیز می تواند در این زمینه به شما کمک کند.

توصیه های پایانی و جمع بندی: چرا تعویض پلاک خودرو را جدی بگیریم؟

همان طور که در این راهنمای جامع توضیح داده شد، فرآیند تعویض پلاک خودرو بیش از یک اقدام ساده اداری است؛ این یک گام حیاتی برای تضمین امنیت حقوقی و مالی هر دو طرف معامله (خریدار و فروشنده) است. نادیده گرفتن این مرحله یا انجام ناقص آن می تواند منجر به دردسرهای قانونی، جریمه های ناخواسته، و حتی مسئولیت های کیفری برای فروشنده و عدم اثبات مالکیت برای خریدار شود.

برای اطمینان از یک فرآیند روان و بدون دغدغه، رعایت توصیه های زیر ضروری است:

• دقت در جزئیات قولنامه: حتماً تمامی موارد مربوط به زمان مراجعه برای تعویض پلاک، مسئولیت پرداخت هزینه های مختلف (خلافی، عوارض، مالیات) و عواقب ناشی از کوتاهی هر یک از طرفین را به وضوح در مبایعه نامه قید کنید.
• محدودیت زمانی برای وکالت نامه: اگر به خریدار وکالت نامه می دهید، حتماً یک محدودیت زمانی معقول برای آن تعیین کنید تا خریدار ملزم به پیگیری سریع تر فرآیند شود.
• جمع آوری دقیق مدارک: پیش از مراجعه به مرکز تعویض پلاک، لیست کامل مدارک مورد نیاز برای سناریو خود را با دقت بررسی کرده و از کامل بودن و اعتبار تمامی آن ها اطمینان حاصل کنید. مدارک هویتی، اسناد خودرو، بیمه نامه، معاینه فنی، و مدارک احراز سکونت، هیچ یک نباید فراموش شوند.
• آماده سازی خودرو: اطمینان حاصل کنید که خودرو تمیز است و شماره شاسی و موتور آن به وضوح قابل خواندن هستند تا در مرحله بازدید کارشناسی مشکلی پیش نیاید. همچنین، هرگونه نقص فنی یا تغییرات غیرمجاز را پیش از مراجعه برطرف کنید.

با رعایت این نکات و رویکردی مسئولانه، می توانید اطمینان حاصل کنید که معامله خودروی شما به بهترین شکل قانونی و بدون هیچگونه دغدغه آینده ای به پایان می رسد. تعویض پلاک، آخرین مرحله ای است که خیال شما را از بابت مالکیت و مسئولیت ها راحت می کند.